12 Aralık 2017 Salı

Bir sosyalizm propagandası: Comrade Dedective


 

1980’lerin en çok tanınan Romanya dizilerinden biri olan Comrade Dedective(Yoldaş Dedektif), Doğu Bloku’nu şeytanlaştıran, Rocky 4 ve Red Dawn gibi Amerikan propagandası yapan filmlere karşı Romanya Hükümeti tarafından üretilmekle birlikte finanse edilmiştir. Bu üretimin temelinde esas olan komünist düşünceleri yaymak ve şeytanlaştırmaya karşı komünist düşünceleri yüceltme görevi idi. 1989 yılında Berlin Duvarı’nın yıkılmasıyla birlikte dizi John Ronson’un deyimiyle tarihin çöplüğüne gömülmüştü. Lakin 4 kıta arasında 20 yıllık gezinti yapan, 5 uluslararası hükümet ile görüşerek dizinin yapımcılığını üstlenen Channinig Tatum ve John Ronson dizinin yeniden çekilmesini sağladı

Başta bahsettiğimiz gibi dizinin temelinde yatan amaç emperyalist propagandaya karşı bir cevap taşımakla birlikte sosyalist propaganda yapmak. Aynı zamanda dizide kapitalizmde simgeleşen Pepsi, hamburger, kot pantolon, monopoly oyunu gibi simgelere karşı verilen bir mücadele söz konusudur.

Şu anlık 1.sezonunu 6 bölümle tamamlayan dizi,Sosyalist dizi alanında sayılı kaynaklardan biri olması açısından da önemli.Dizinin başrol oyuncusu Gregor Anghel’in Türkiye’nin polisiye dizilerinden biri olan Behzat Ç’ye hayli benziyor oluşu da ilginç noktalardan birisidir.

Bir yandan uyuşturucu kaçakçılığı konusunda Bükreş sokaklarını Amerika sokaklarına benzetmeye çalışan zihniyete karşı verilen bir mücadeleyi de yadsıyamayız. Temel ihtiyaçların (sağlık, eğitim, beslenme) ücretsiz bir şekilde karşılandığı sosyalist ülke olan Romanya’da ihtiyacından daha fazlasını isteyen kaçakçıları da görebiliyoruz. İşbirlikçilerin ve kaçakçıların dayandıkları nokta ise serbest piyasa yani onların deyimi ile güçlüler ayakta kalır anlayışıdır.

Dizinin ilgi çeken diğer noktalarından birisi de televizyonda yayınlanan satranç maçlarının publarda, meyhanelerde futbol maçları gibi izlenmesidir. Aynı zamanda bir sokakta baş dedektif Gregor’un jimnastik yapan gençlerin arasına katılarak jimnastik yapması ya da ülkede en büyük hakaretin kapitalist olması dizinin diğer ilginç ve güzel yanlarından biri sayılabilir.

Öte yandan diziye gelen eleştirilerden biri ise Baş Dedektif Gregor’un Soğuk Savaş’ın 10 seneye kadar kazanılacağını söylemesinden 10 yıl sonra sosyalist blokun yıkılması.

Başka bir tarihsel örnekle de açıklayacak olursak; 1989’un son aylarında Doğu Avrupa ülkelerinden her gün ‘’demokratikleşme’’ ve ‘baskı rejiminden kurtularak özgürleşme’’ yalanları gün geçtikçe yayılıyordu. Demokratikleşme hareketinin ilk habercisi neresi olmuştur peki? Romanya.

Romanya’da iktidarda olan Nikolay Çavuşesku alelacele kurulan mahkemede yargılanmış ve kurşuna dizilmiştir. Gerçekleşenin aslında bir demokratikleşme hareketi olmadığı emperyalizmin bir darbesi olduğunun anlaşılması geç olmuştur. Aslında sosyalizmin yıkılmasından sonra Romanya’da kazananın halk değil Romen burjuvazisinin olduğunu, yoksulluğun, işsizliğin, yolsuzluğun artmasıyla görülmüştür.

Özetle, Comrade Dedective kapitalist- emperyalist sistemin gün geçtikçe daha büyük bir hızla çürüttüğü dünya karşısında bizlerin sosyalizmle var olan bir dünya özlemimizin dışavurumudur.