7 maddede büyük öğrenci eylemleri

1. Mayıs ’68

tn_Archdezart-France-May-68-Photos_1

Gittikçe otoriterleşen De Gaulle iktidarına karşı ilk ses çıkaran üniversite öğrencileri oldu. Nanterre Üniversitesi’nin öğrenciler ve yönetim arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle kapatılmasıyla, 3 Mayıs 1968’de 400 öğrenci bu kararı protesto etmek için Paris Sorbonne Üniversitesi’nde toplanır. Fransız polisi hiçbir uyarı yapmadan öğrencileri şiddet kullanarak dağıtır ve üniversiteye konuşlanır. 6 Mayıs günü ise Fransa Öğrencileri Ulusal Birliği’nin (UNEF – Union Nationale des Étudiants de France) çağrısı üzerine, 20.000 kadar öğrenci, üniversite hocası ve diğer destekçileri, Sorbonne’a doğru yürüyüşe geçer. Cop ve göz yaşartıcı gaz kullanan polis ile barikatlar kuran ve kaldırım taşı fırlatan öğrenciler arasında şiddetli çatışmalar yaşanır ve yüzlerce kişi tutuklanır. Eylemler yaygınlaşır, işçiler birçok fabrikayı işgal eder, 10 milyona yakın işçi genel grev kararı alır. Daha sonra ise eylemler gerek hükümetin baskıları gerekse eylemlerdeki öncülüğün kararlı ve tutarlı olamayışı nedeniyle sönümlenir. Fakat Mayıs ’68 kendisinden geriye bir sürü ders, görev ve deneyim bırakır.

2. 6. Filo eylemi

tn_6.-Filo-Defol1

6. Filo’yu protesto eylemleri, anti-emperyalist mücadelenin mihenk taşı ve öğrencilerin memleketlerine dair söz söyleyip harekete geçme cüretini gösterdiği en büyük eylemlerden biri olduğu için tarihimizde önemli bir yer tutar. 6. Filo’nun Ekim 1967’de Türkiye’ye ilk gelişinde bir açıklama yayınlayan Fikir Kulüpleri Federasyonu (FKF) “Amerika’nın Vietnam’daki vahşetine, Türkiye’deki pervasızlığına dur demenin zamanı gelmiştir. Türkiye’de girebileceği iğrenç oyunların tasavvuru, insan bilincinin bu dev savaş makinesiyle mutlaka başedeceği inancımızdan bir şey eksiltmemiştir.” (Türkiye’de Devrimci Gençlik Hareketi Tarihi, sf: 375) derken, 6. Filo Türkiye’ye ikinci gelişinde ise karşısında yine memleketin devrimci öğrencilerini bulur. Gençliğin protestolarını bastırmak isteyen hükümet, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) yurtlarına polisle beraber saldırarak Vedat Demircioğlu’nu katleder. Ertesi gün Taksim Meydanı’nda toplanan binlerce öğrenci hedeflerini belirlemiştir: 6. Filo askerlerini denize dökmek! Binlerce öğrenci Gümüşsuyu yokuşundan marşlar söyleyerek iner ve polisin engelleme çabalarına rağmen “Yankee”leri denize döker.

3. Atina Politeknik ayaklanması

tn_politeknik

1973 yılında Yunanistan’daki Albaylar Cuntası’nın baskıcı rejimine karşı mücadele eden öğrencileri Atina Politeknik’i işgal edeer. 14 Kasım’da işgal edilen üniversitede komiteler kurulur, hatta öğrenciler laboratuarlardan buldukları malzemeler ile bir radyo istasyonu kurarak Atina’ya yayın yapmaya başlarlar. Çok geçmeden binlerce yurttaş onlara katılır, üniversite çevresinde eylemler düzenlenir.

Politeknik Direnişi’ni başlatan üniversite öğrencileri “Özgür Savaşçılar” ismiyle kurdukları radyo istasyonundan Maria Damanaki’nin ağzından işçilere, emekçilere ve tüm Atina halkına şu çağrıyı yaparlar:

“Burası Politeknik… size, Özgür Savaşçılar konuşmakta… size, çocuklarınız konuşmakta… Kahrolsun cunta. ABD dışarı. Kahrolsun faşizm. Yunanistan halkı, sokağa çıkın ve bizim yanımızda olun. Bu mücadele diktatörlüğe ve cuntaya karşı evrensel bir mücadele! Sadece siz bu kavgayı verebilirsiniz.”

17 Kasım tarihinde ise eylemler zirve noktasına ulaşır. Ordu, tanklarla beraber üniversitenin duvarlarını yıkıp içerideki öğrencilere saldırır. Saldırıda ölen sayısı hala açıklanmazken, Politeknik Direnişi adını dünya mücadele tarihine yazdırır. Politeknik öğrencilerinin bu arayışı, dünyadaki bütün öğrencilere ilham olur ve 17 Kasım tarihi Uluslararası Öğrenciler Günü olarak kutlanmaya başlar.

4. 2011 – 2012 Şili öğrenci protestoları

şili

“Şili Kışı” olarak da anılan eylemler, Şili hükümetinin eğitim politikalarına karşı öğrencilerin sürdürdüğü uzun süreli protestolarla ülkenin siyasi ikliminin değişmesine neden oldu. 11 Eylül 1973’de Pinochet’in darbesiyle sağın egemen olduğu Şili’de onbinlerce öğrenci diktatörlük rejiminden kalan eğitim sisteminin değişmesi, eğitimin herkes için parasız ve kaliteli olması için sokağa çıktı. Eylemlerin yaşandığı süreçte, 5 ayda iki Milli Eğitim Bakanı istifa ederken, hükümet de kabine değişikliğine gitmek zorunda kaldı. Eylemlerde 1 öğrenci hayatını kaybetti, yüzlerce öğrenci yaralandı, 1800 öğrenci tutuklandı. Eylemlerde öne çıkan öğrenci liderleri Camila Vallejo, Gabriel Boric, Giorgio Jackson ve Karol Cariola gibi isimler Şili Komünist Partisi’nden milletvekili seçildi.

5. 2011 YGS şifre eylemleri

IF

2011’de yapılan YGS sınavında soruların belirli bir şifreleme yöntemiyle çözülebilir olduğunun ortaya çıkışıyla, Türkiye’nin en büyük liseli öğrenci eylemleri gerçekleşti. Onbinlerce öğrenci “Cemaat tesadüfleri sever” sloganıyla sokağa dökülürken, eylemler dönemin ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Ali Demir’in “sehven şifreleme” açıklamasıyla birçok ildeki liselere yayılan bir eylemlilikler dizisi halini aldı. Dönemin Milli Eğitim Bakanı Nimet Çubukçu’nun da istifasının istendiği eylemler, AKP iktidarının karşılaştığı ilk büyük öğrenci eylemi oldu. Liselerde ve üniversitelerde dayatılmaya çalışılan gericilik, ilk defa 2011 YGS şifre eylemlerinde büyük bir tepkiyle karşılaştı. Bu süreç, Türkiye’de yeni bir dönemin ve toplumsallığın ortaya çıkışının da habercisi olarak görüldü.

6. Aralık 2012 ODTÜ ayakta

türbanlıların-yaptığı-odtü-ayakta-fotomontajı_514876

Göktürk-2 uydusunun fırlatış töreni için ODTÜ’ye gelen Recep Tayyip Erdoğan, Haziran Direnişi’nin öncülü olarak kabul edilebilecek büyüklükte bir öğrenci eylemine yol açtığını başlangıçta hiç de düşünmemişti herhalde. 2500 Çevik Kuvvet polisi, çok sayıda TOMA ve Akrep’le ODTÜ’ye girebileceğini sanan Erdoğan, sadece sanmakla yetinmişti. Polis, Erdoğan’ı protesto eden üniversitelilere saldırdı, birçok öğrenci ya yaralandı ya da gözaltına alındı. Fakat ODTÜ öğrencileri “ODTÜ ayakta!” diyerek işaret fişeğini yaktı. Yandaş rektörlerden gelen Erdoğan yanlısı açıklamalar ise Türkiye’nin tüm üniversitelerinde yankı buldu, birçok üniversite ve kampüs “Rektörler AKP’nin, biz ODTÜ’nün yanındayız” diyen öğrencilerin eylemlerine sahne oldu. ODTÜ, hem umudu büyüttü hem de AKP’nin aslında ne kadar da zayıf olduğunu tüm halka göstererek Haziran Direnişi’nin gerçekleşmesine zemin sağladı.

7. Meksika’da kayıp 43 öğrenci

Son on yıl içinde 100 binden fazla kişinin öldüğü, 27 bin kişinin ise kaybolduğu Meksika, 43 öğrencinin polis ve uyuşturucu çetelerinin işbirliği ile katledilmesiyle sarsıldı. 43 öğretmenlik okulu öğrencisi 26 Eylül’de Mexico City’nin 200 kilometre kadar güney batısındaki Iguala kasabası yakınlarında gösteri yapmak istemiş ve polisin müdahalesine uğramışlardı. O günden sonra bir daha haber alınamayan öğrencilerin yerel polis tarafından uyuşturucu çetelerine verildiği, uyuşturucu çetelerinin ise öğrencileri öldürüp yaktığı ortaya çıkınca, halk ve öğrenciler sokaklara akın etti. 43 sayısı Meksika’daki mücadelenin bir simgesi olurken, Iguala Belediye Başkanı  Jose Luis Abarca polise “öğrencilere müdahale emri” verdiği için tutuklandı.

Haziran Direnişi Bonusu

yeryüzü

Haziran Direnişi’nde gençlik önemli bir rol oynadı.

İlgili Haberler